Crypto (viết tắt của cryptocurrency, tức tiền mã hóa) là một loại tài sản kỹ thuật số sử dụng công nghệ blockchain để đảm bảo tính bảo mật, minh bạch và phi tập trung. Dưới đây là giải thích ngắn gọn và rõ ràng dựa trên kiến thức chuyên môn về thị trường crypto:

1. Định nghĩa crypto

Crypto là tiền kỹ thuật số được mã hóa bằng thuật toán mật mã (cryptography), hoạt động trên mạng lưới blockchain, không phụ thuộc vào ngân hàng trung ương hay chính phủ. Nó được sử dụng để:

• Giao dịch: Chuyển giá trị trực tiếp giữa các bên (peer-to-peer) mà không cần trung gian.
• Lưu trữ giá trị: Như một dạng "vàng kỹ thuật số" (ví dụ: Bitcoin).
• Ứng dụng: Hỗ trợ các công nghệ như DeFi (tài chính phi tập trung), NFT (tài sản số độc nhất), hoặc hợp đồng thông minh.

2. Đặc điểm chính

• Phi tập trung: Không do bất kỳ tổ chức nào kiểm soát, vận hành bởi mạng lưới các máy tính (node).
• Minh bạch: Mọi giao dịch được ghi lại trên blockchain, công khai và không thể sửa đổi (đối với blockchain công khai như Bitcoin, Ethereum).
• Bảo mật: Sử dụng mật mã để bảo vệ giao dịch và ví (wallet).
• Tính toàn cầu: Có thể giao dịch xuyên biên giới mà không cần trung gian tài chính.
• Biến động cao: Giá crypto thay đổi mạnh, phụ thuộc vào cung-cầu, tin tức, quy định, và tâm lý thị trường.

3. Ví dụ phổ biến

• Bitcoin (BTC): Crypto đầu tiên, ra đời năm 2009, được xem là "vàng kỹ thuật số" với tổng cung giới hạn 21 triệu coin.
• Ethereum (ETH): Nền tảng hỗ trợ hợp đồng thông minh, DeFi, và NFT.
• Stablecoin: Như USDT, USDC, gắn giá trị với tiền pháp định (USD) để giảm biến động.
• Altcoin: Các coin khác như BNB, XRP, Solana, Cardano.

4. Cách hoạt động

Crypto hoạt động trên blockchain – một sổ cái kỹ thuật số ghi lại tất cả giao dịch: