Dưới đây là các hệ sinh thái crypto chính, được phân loại dựa trên vai trò và tầm ảnh hưởng của chúng:
1. Layer 1 Blockchains (Nền tảng chính)
Đây là các blockchain độc lập, cung cấp cơ sở hạ tầng chính cho các ứng dụng phi tập trung (DApps), hợp đồng thông minh (smart contracts), và các token.
- Bitcoin: Hệ sinh thái đầu tiên và lớn nhất theo vốn hóa thị trường, tập trung vào vai trò "vàng kỹ thuật số" (store of value). Bao gồm các dự án phụ như Lightning Network để tăng tốc giao dịch.
- Ethereum: Hệ sinh thái lớn nhất cho DApps, DeFi, và NFT, sử dụng Ether (ETH) làm tiền tệ gốc. Hỗ trợ hàng nghìn dự án như Uniswap, Aave, và Chainlink.
- Binance Smart Chain (BSC): Được phát triển bởi Binance, nổi bật với chi phí giao dịch thấp và tốc độ cao, tương thích với Ethereum Virtual Machine (EVM). Hỗ trợ nhiều dự án DeFi và NFT.
- Solana: Nổi tiếng với tốc độ giao dịch cao và chi phí thấp, phù hợp cho DeFi, NFT, và ứng dụng game. Có các dự án như Serum và Raydium.
- Cardano: Tập trung vào tính bền vững và nghiên cứu khoa học, sử dụng cơ chế Proof of Stake (PoS) Ouroboros. Hỗ trợ các DApps và DeFi mới.
- Polkadot: Giao thức tập trung vào khả năng tương tác giữa các blockchain, cho phép các chain kết nối với nhau thông qua parachains.
- Cosmos: Hệ sinh thái tập trung vào khả năng tương tác, với các blockchain độc lập ("zones") kết nối qua Cosmos Hub. Ví dụ: Terra, Osmosis.
- Avalanche: Nổi bật với tốc độ cao và khả năng tùy chỉnh subnet, phù hợp cho DeFi và NFT.
- Tron: Tập trung vào ngành giải trí và nội dung số, hỗ trợ DApps như BitTorrent và các ứng dụng game.
- Tezos: Blockchain tự nâng cấp, hỗ trợ hợp đồng thông minh và có cơ chế quản trị on-chain.
- Hedera Hashgraph: Sử dụng công nghệ hashgraph thay vì blockchain truyền thống, nổi bật với tốc độ giao dịch cao (10,000 TPS).
- Klaytn: Hệ sinh thái thân thiện với người dùng, tập trung vào game, NFT, và các ứng dụng blockchain tại châu Á.
- NEAR Protocol: Blockchain Layer 1 tập trung vào trải nghiệm người dùng, tốc độ cao, và chi phí thấp, hỗ trợ DApps và DeFi.
- Algorand: Tập trung vào hiệu suất và tính bền vững, hỗ trợ các ứng dụng tài chính và token hóa tài sản.
- TON (The Open Network): Ban đầu được phát triển bởi Telegram, tập trung vào game on-chain và ứng dụng tốc độ cao.
- Sui: Hệ sinh thái mới với mô hình lưu trữ đối tượng (object storage), tối ưu cho giao dịch nhanh và game.
- Aptos: Layer 1 mới, tập trung vào hiệu suất và khả năng mở rộng, thu hút các dự án DeFi và NFT.